Organ Bağış ve Nakil
12 Mayıs 2026


ÜLKEMİZDE ORGAN BAĞIŞI VE ORGAN NAKLİ

Günümüzde çeşitli nedenlerle tedavisi mümkün olmayan son dönemdeki organ yetmezliklerinde kullanılan en iyi tedavi biçimi Organ Naklidir.

Bugüne kadar kadar organ bekleyen binlerce hasta hayatını kaybetmiş ve hala kaybetmeye devam etmektedir. Yaşama  veda ederken, yeniden yaşama dönme şansı olan insanlar için organ bağışında bulunmak, insanlık için geride bırakabilecek en büyük sevap en değerli mirastır.

ORGAN VE DOKU NAKLİ NEDİR

Bir organın görevini yerine getiremeyip, vücuda zarar vermeye başladığı durumda yada organ veya dokunun yokluğunda ,ölen kişiden alınan sağlam organ yada dokunun uygunluğu; kişinin beyin ölümü gerçekleştikten ve ailenin onayı alındıktan sonra tespit edilir.

DOKU VE ORGAN BAĞIŞI NEDİR

Bir kişinin hayatta iken kendi isteği ile yaşamı sona erdikten (beyin ölümü gerçekleştikten)sonra doku ve organlarının ihtiyacı olan hastaların tedavisi için kullanılmasına karar vermesi ve bunun  için vasiyette bulunmasıdır.

HANGİ ORGAN VE DOKULAR BAĞIŞLANIR VE NAKLİ YAPILIR

Akciğer ,Böbrek, İnce Bağırsak, Kornea, Tendon, Deri,  Ekstremiteler(kol ve bacak), Kalp Kalpkapağı, Karaciğer, Pankreas, Uterus, KasDokusu, Kemik, Kıkırdak, Üst Sindirim Yolları, Üst Solunum Yolları, Yüz ve Saçlı Deri

KİMLER ORGAN BAĞIŞINDA BULUNABİLİR

1979 TARİHLİ 2238 SAYILI Organ ve Doku Nakli Kanunu gereği 18 yaşından büyük akli dengesi yerinde olan herkes organlarının tamamını veya bir kısmını bağışlayabilir.

ORGAN BAĞIŞI DİNİMİZCE UYGUNMUDUR

Diyanet İşleri Başkalığı Din İşleri Yüksek Kurulu 6.03.1980 tarih ve 396 sayılı kararı ile organ naklinin caiz olduğunu açıklamıştır.

İslam Dininin Evrensel Kuralı ;

“….Kim bir insanı öldürürse tüm insanları öldürmüş gibi olur. Ama kim de bir insanın hayatını korur ve kurtarırsa bütün insanlara hayat bahşetmiş gibi olur.” (Maide Suresi 5/32)

ORGAN BAĞIŞINDA BULUNMAK İÇİN NERELERE BAŞVURULABİLİR

İl Sağlık Müdürlüğü                                      

Aile Sağlığı Merkezlerine

Devlet Hastaneleri                                       

Organ Bağış birimlerine

Üniversite ve Eğitim Araştırma Hastanelerine

Özel Hastanelere

Organ bağışı yapan kişilerin bu kararını aile bireyleri ile paylaşması önem taşımaktadır. Çünkü beyin ölümü tanısı konan kişilerin hayatta iken organ bağışı yapmış olsalar bile beyin ölümü sonrası organ bağışı için ailenin birinci derece yakınları ile görüşme yapılıp izin alınması gerekmektedir.

ORGAN BAĞIŞI

Kişinin hayatta iken, serbest iradesi ile tıbben yaşamı sona erdikten sonra doku ve organlarının başka hastaların tedavisi için kullanılmasına izin vermesidir.

 

Organ Nakli

Vücutta görevini yerine getiremeyen bir organın yerine canlı veya kadavradan alınan yeni, sağlam bir organın cerrahi yöntemlerle nakledilmesi işlemidir.

 

Beyin Ölümü

Tüm beyin, beyincik ve hayati merkezlerin yer aldığı beyin sapı denilen özel beyin bölgesinin fonksiyonlarının geri dönülmez şekilde kaybolduğu ve mutlak ölümle sonuçlanan bir süreçtir.

Beyin ölümü kavramı ile Koma, Bitkisel hayat ifadeleri karışmaktadır. Koma ve Bitkisel hayat tanısı alan hastalarda bazı beyin fonksiyonları çalışmaktadır ve tıbbi destek ile hasta yaşamına yıllarca devam etmektedir. 

Beyin ölümünde ise hastaya ne kadar tıbbi destek sağlarsanız sağlayın hastanın yaşaması mümkün değildir ve ölüm en kısa sürede gerçekleşmektedir.

 

Kimler Organ Bağışında Bulunabilir ?

2238 sayılı yasaya göre on sekiz yaşından büyük ve akli dengesi yerinde olan herkes organlarının tamamını veya bir bölümünü bağışlayabilir. 

2238 Sayılı “Organ Ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması Ve Nakli Hakkındaki Kanun” a göre ; Madde 14 - Bir kimse sağlığında vücudunun tamamını veya dokularını, tedavi, teşhis ve bilimsel amaçlar için bıraktığını resmi veya yazılı bir vasiyetle belirtmemiş veya bu konudaki isteğini iki tanık huzurunda açıklamamış ise sırayla eşi, reşit çocukları,ana veya babası veya kardeşlerinden birisinin; bunlar yoksa yanında bulunan herhangi bir yakınının muvafakatiyle ölüden organ ve doku alınabilir. Aksine bir vasiyet veya beyan yoksa, kornea gibi ceset üzerinde bir değişiklik yapmayan dokular alınabilir. Ölü, sağlığında kendisinden ölümünden sonra organ veya doku alınmasına karşı olduğunu belirtmişse organ ve doku alınamaz. 

 

Organ Bağışının Dini Yönden Sakıncası Var Mı? 

Büyük dinlerin çoğu organ bağışını onaylamakta ve desteklemektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu 6.3.1980 Tarih Ve 396 sayılı kararı ile organ naklinin caiz olduğunu açıklamıştır.  Bu Kararda;  

* Zaruret halinin bulunması,hastanın hayatını veya hayati bir organını kurtarmak için, bundan başka çaresi olmadığının mesleki ehliyet ve dürüstlüğüne güvenilen bir doktor tarafından tespit edilmesi, 

* Doku ve organı alınacak kişinin bu işlemin yapılmış olduğu sırada ölmüş olması, 

* Toplumun huzur ve düzeninin bozulmaması bakımından organ ve dokusu alınacak kişinin sağlığında buna izin vermiş olması veya hayatta iken aksine bir beyanı olmamak şartıyla, yakınlarının rızasının sağlanması 

* Alınacak organ veya doku karşılığında hiçbir şekilde ücret alınmaması, 

* Tedavisi yapılacak hastanın da kendisine yapılacak olan bu nakle razı olması gerekir.

 

Kuran-I Kerim’de de

 "Kim Bir İnsana Hayat Verirse Onun Tüm İnsanlara Hayat Vermişçesine Sevap Kazanacağı" Beyan Olunmaktadır.

(Maide Suresi, Ayet 32)

 

Organ Bağışı Nereye Yapılır?

* Organ Nakli Yapan Merkezlerde, 

* Hastanelerde, 

* Organ nakli ile ilgilenen vakıf, dernek vb kuruluşlarda organ bağışı işlemi yapılabilir. 

 

Organ Bağışı başvurusu yapmak için;

Nüfus cüzdanınız,

İki şahit (bunlardan biri yakınınız olması şartıyla),

Şahitlerinizin kimlik bilgileri ve telefon numaraları yeterlidir.

Bilgileriniz internet ortamından Sağlık Bakanlığı’na ulaşmaktadır.

Bağışlanmış olan organın uygunluğu organ bağışlayan kişide beyin ölümü Gerçekleştikten sonra araştırılır.

Organ bağışı yapanların bu durumda ailelerini de haberdar etmeleri daha sonra çıkabilecek problemleri önlemek açısından yararlı olacaktır. 

Organ bağışında bulunan kişilerin organ bağış kartını daima yanında taşıması organ bağışı işleminin karışıklık ve gecikme olmaksızın yerine getirilmesini sağlayacaktır.

 

Hangi Organların Nakli Yapılabilmektedir ?

Böbrek, Pankreas, Karaciğer, Akciğer, Kalp, İnce Barsak

 

Hangi Dokuların Nakli Yapılabilir?

Kornea, Kemik İliği, Tendon, Kalp Kapağı, Deri, Kemik

 

Bağışlanan organlar kimlere nakledilir? 

Organ alacak hastalar öncelikle kan grubu uyumuna, daha sonrada doku grubu uyumuna göre belirlenir.  Kan ve doku uyumu yanı sıra hastanın tıbbi  aciliyet durumu göz önünde bulundurulur. Cins, ırk, din, zengin-fakir ayırımı yapılmaz. 

 

 

ASLOLAN HAYATTIR!....... ORGAN BAĞIŞINDA BULUNARAK SİZ DE YENİ BİR YAŞAM ARMAĞAN EDEBİLİRSİNİZ !..... YAŞAMAK GÜZEL, YAŞATMAK DA !....... ORGAN BAĞIŞI HAYAT BAĞIŞIDIR !...... HAYATA YENİDEN MERHABA DİYEMEZSİNİZ, AMA DEDİRTEBİLİRİSNİZ !…… ORGANLARINIZI TOĞRAĞA GÖMMEYİN, ONLARA CENNETTE DEĞİL BURADA İHTİYAÇ VAR !....